"Goffred – Gerusalemme Liberata" XII 59–68. Un'analisi stilistica

Francesco Cabras

Abstrakt


"Goffred – Gerusalemme Liberata" XII 59–68. Interpretacja stylistyczna

Artykuł skupia się na ściśle stylistycznej analizie epizodu śmierci Kloryndy z Jerozolimywyzwolonej w tłumaczeniu Piotra Kochanowskiego.Riccardo Picchio w 1977 r. opublikował nowatorski artykuł z punktu widzenia metodologicznego,pozostawiając na boku rozpowszechnione aż dotąd podejście do interpretacji polskiejwersji tego poematu, a mianowicie podejście za mocno uwarunkowane stosunkiem pomiędzydwoma tekstami, Tassa i Kochanowskiego. Włoski badacz postarał się przedstawićw nowym świetle arcydzieło polskiego poety: zamiast podkreślić domniemane usterki jegotłumaczenia, Picchio udowodnił, że bardzo często Kochanowski nie przełożył Tassa wedługnaszych oczekiwań nie z tego powodu, że nie umiał dorównać Tassowskiemu mistrzostwu,a raczej dlatego, że miał inne zamiary co do ogólnej koncepcji swojego poematu.Także w przypadku epizodu śmierci Kloryndy okazuje się, że poeta unikał najwyraźniejszychcech stylistycznych tekstu Tassa (ciągła i prawie obsesyjna obecność krwi oraz seksualnośćbohaterki), aby przedstawić czytelnikom raczej grę Losu/Szczęścia z postaciami, przedewszystkim z Tankredem, który walczy, nie będąc tego świadom, ze swoją ukochaną i w końcują zabija.

Słowa kluczowe: Piotr Kochanowski, Tasso, Gerusalemme Liberata, Goffred, Klorynda,Tankred, stylistyka

 

"Goffred – Gerusalemme Liberata" XII 59–68. A stylistical interpretationand some methodological observations

Abstract

The article focuses on the strictly stylistic analysis of the episode of Clorinda’s death inGerusalemme Liberata translated by Piotr Kochanowski.In 1977 Riccardo Picchio published an article that was innovative from the methodologicalpoint of view, leaving behind the prevalent approach to interpretation of Polish version ofthe poem, i.e. an approach too strongly conditioned by the relationship between two texts –Tasso’s and Kochanowski’s. Italian researcher attempted at presenting the masterpiece of thePolish poet in a new light: instead of highlighting the alleged faults of the translation, Picchioproved that Kochanowski did not translate Tasso according to our expectations most oftennot because he could not achieve Tasso’s perfection, but rather because he had a differentplan for a general concept of his poem.In the case of the episode of Clorinda’s death it turns out that the poet avoided the mostdistinct stylistic features of Tasso’s text (constant and almost obsessive presence of blood and the sexuality of the character). It was done to present to the readers the way Fate/Luckplays with the characters, most notably with Tancredi who, unknown to him, fights with hislove and finally kills her.

Keywords: Piotr Kochanowski, Tasso, Gerusalemme Liberata, Goffred, Clorinda, Tancredi, stylistic


Słowa kluczowe


Piotr Kochanowski; Tasso; Gerusalemme Liberata; Goffred; Clorinda; Tancredi; stilistica;

Bibliografia


Conte G.B., Memoria dei poeti e sistema letterario. Catullo, Virgilio, Ovidio e Lucano, Palermo 2012.

Dionisotti C., Geografia e storia della letteratura italiana, Torino 1999.

Genette G., Palinsesti. La letteratura al secondo grado, Torino 1997.

Kochanowski P., Goffred, Pollak R. (a c. di), Wrocław 1951.

Łukasiewicz M., Pięć razy o przekładzie, Kraków 2017.

Mengaldo P.V., Attraverso la poesia italiana. Analisi di testi esemplari, Roma 2008.

Pollak R., Goffred Tassa-Kochanowskiego, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1973.

Ranocchi E., Kilka uwag o strategiach translatorskich Piotra Kochanowskiego, «Ruch Literacki» XXXIX/4, 1998.

Ranocchi E., Kryptocytaty z Eneidy Andrzeja Kochanowskiego w tłumaczeniach Piotra, [in:] Świt i zmierzch Baroku, a c. di M. Hanusiewicz, J. Dąbkowska, A. Karpiński, Lublin 2002, pp. 143–185.

Ranocchi E., O przekładzie Eneidy dokonanym przez Andrzeja Kochanowskiego, «Ruch Literacki » XXXVIII/4, 1997.

Ranocchi E., Some Remarks on Translation in Old Polish Literature: The Kochanowski Case, [in:] Renaissance and Humanism from the central-east European point of view. Methodological Approaches, Urban-Godziek G. (a c. di), Kraków 2014, pp. 233–244.

Tasso T., Gerusalemme liberata, Milano 1999.

Ulewicz T., Tradycje poetyckie Jana Kochanowskiego w twórczości Piotra, [in:] W Kręgu Gofreda i Orlanda. Księga pamiątkowa sesji naukowej Piotra Kochanowskiego (w Krakowie, dnia 4–6 kwietnia 1967 r.), Pigoń S. (a c. di), Wrocław–Warszawa–Kraków, pp. 205–221.


Pełny tekst: PDF

Artykuły zawarte w AUPC.SHL są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia Historicolitteraria = ISSN 2300-5831 (print), e-ISSN 2300-5831 (online).