Pirandello jako widz zawodowy

Katarzyna Woźniak

Abstrakt


Pirandello as professional spectator

Abstract

Luigio Pirandello’s drama were unfailingly popular with Polish directors between the beginningof the 1960s until the 1970s. Native creators have undertaken dramas from differentperiods of the Nobelist’s output and covering various topics – bourgeois comedy to metatheatricalworks. Most probably those do not include all that were staged then.It appears that an increased interest in the author is to be connected with the 25th anniversaryof his death, as is suggested by Mieczysław Brahmer in the 1961 Tak jest, jak się państwu zdaje(directed by Zofia Wiercińska).The fact that both then and now critics and researchers in the majority of cases assumed, notnecessarily consciously, they are writing about an artist that is mainly a writer and only thena critic of stage productions of his dramas and a stage producer for his own texts is significant.As a consequence they focused mainly on deconstructing the “pirandellism” condemned byBrahmer, in particular on its canonical interpretation by Adrian Tilgher. Therefore, the followingquestion comes to mind: what kind of interpretations are possible when Pirandello’sworks (especially the first part of the so-called trilogy of “theatre in a theatre” which consistsof Six Characters in Search of an Author, Each In His Own Way and Tonight We Improvise) areconsidered from the perspective of purpose, that is individual theatrical activity of Pirandelloas a co-founder, principal and stage producer of Teatro D’Arte in Rome (in operation between1924 and 1928). The present article attempts at showing the possible direction of a search foran answer to said question with the starting point being the 1962 production of Sześć postaciscenicznych w poszukiwaniu autora (Six Characters in Search of an Author) directed by MariaWiercińska in Stefan Jaracz Theatre in Łódź.

Keywords: Pirandello in Poland, Maria Wiercińska, first theatre directors in Italy


Słowa kluczowe


Pirandello w Polsce; Maria Wiercińska; początek reżyserii teatralnej we Włoszech;

Bibliografia


Brahmer M., Luigi Pirandello, w programie spektaklu Sześć postaci scenicznych w poszukiwaniu autora w reż. M. Wiercińskiej, prem. 31 III 1962, Teatr im. S. Jaracza w Łodzi, http://www.e-teatr.pl/pl/programy/2013_11/50748/szesc_postaci_w_poszukiwaniu_autora__teatr_im_jaracza_lodz_1962.pdf [dostęp: 3.08.2017].

Brahmer M., Spotkanie po 25 latach, „Listy Teatru Polskiego” 1961–1962, nr 51, http://www.e-teatr.pl/pl/programy/2013_11/52024/tak_jest_jak_sie_panstwu_zdaje_teatr_polski_warszawa_1961.pdf [dostęp: 18.07.2017].

Brahmer M., Wstęp, [w:] L. Pirandello, Dramaty, wstęp i nota M. Brahmer, wyb. oprac. J. Gałuszka, Warszawa 1960, s. 5–21.

Bronowski C., Due rappresentazioni metateatrali di Luigi Pirandello a Varsavia negli anni venti, „Quaderni PAU” 2003, nr 25/26, s. 179–184.

Bronowski C., La fortuna di Luigi Pirandello in Polonia negli anni settanta e ottanta del novecento, „Quaderni PAU” 2003, nr 27/28, s. 175–180.

Encyklopedia teatru polskiego, http://encyklopediateatru.pl/ [dostęp: 3.08.2017].

Eustachiewicz L., Luigi Pirandello, Warszawa 1982.

Fiorato A.Ch., Les Six personnages de Pirandello et le «mal» du theatre, http://chroniquesitaliennes.univ-paris3.fr/PDF/6/6fioratorelu.pdf [dostęp: 3.08.2017].

Fried I., Il convegno Volta sul teatro drammatico. Roma 1934, Corazzano–Pisa 2014.

Grotowski J., Reżyser jako widz zawodowy, [w:] tegoż, Teksty zebrane, red. A. Adamiecka-Sitek i in., Warszawa–Wrocław 2013, s. 773–786.

Kucharuk S., Pirandello i Szaniawski. Przyczynek do badań komparatystycznych, Lublin 2011.

Kucharuk S., Polska krytyka wobec dramatów Pirandella, „Italica Wratislaviensia” 2012, nr 3, s. 107–121.

Niccodemi D., L’autore alla prova, [w:] L. Pirandello, Sei personaggi in cerca d’autore, red. G.D. Bonino, Torino 2013, s. 189–193.

Osterwa R., Raptularz kijowski, wstęp i oprac. I. Guszpit, Wrocław 2010.

Pirandello L., Illustratori, attori e traduttori, http://www.classicitaliani.it/pirandel/saggi/pirandello_arte_scienza.htm#III [dostęp: 3.08.2017].

Pirandello L., Sei personaggi in cerca d’autore, red. G.D. Bonino, Torino 2013.

Pirandello L., Sześć postaci scenicznych w poszukiwaniu autora, przeł. Z. Jachimecka, [w:] tegoż, Dramaty, wstęp i nota M. Brahmer, wyb. oprac. J. Gałuszka, Warszawa 1960, s. 23–116.

Poggiali F., Giorgio De Lullo regista pirandelliano. Dal teatro alla televisione, Sesto San Giovanni 2013.

Ruffini F., Pirandello e Artaud. Una nota, [w:] tegoż, Per piacere. Itinerari intorno al valore del teatro, Roma 2001, s. 69–76, http://www-static.cc.univaq.it/culturatea/materiali/Ruffini/pirandello/pirandello.php [dostęp: 3.08.2017].

„Sześć postaci”, czyli wóz transmisyjny, www.encyklopediateatru.pl/artykuly/83690/szesc-postaci-czyli-woz-transmisyjny [dostęp: 3.08.2017].

Zając J., Dwie koncepcje dramatu: D’Annunzio–Pirandello, Kraków 2003.


Pełny tekst: PDF

Artykuły zawarte w AUPC.SHL są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia Historicolitteraria = ISSN 2300-5831 (print), e-ISSN 2300-5831 (online).