Odnajdując „wspólny język ognia”: Jerzy Ficowski wobec mistycyzmu żydowskiego (prolegomena)

Ewa Goczał

Abstrakt


Finding the “common language of fire”: Jerzy Ficowski on Jewish mysticism (prolegomena)

This article is an attempt to outline the relationship between the work of Jerzy Ficowski and the Jewish mystical thought that was brought in this paper to a kabbalistic element – a synthesis of components considered basic for two great currents of the non-orthodox Judaism: Kabbalah and Hasidism. At the level of content they consist of the motifs of the Book, Word and Letter, Angels and Light, the messianic topos of the Just, cosmogonic and eschatological myths, as well as specific, non-linear recognition of time – which are strongly present in the poetry of the author of the Regions of the Great Heresy. At the level of structure there are noticeable the emanation model and the duality of language and imagination, of matter and spirituality – diametrically different elements, yet gravitating toward the ultimate unity. The text, containing references to translation and “Schulzian” output of Jerzy Ficowski, is focused on his poetry and is an introduction to its aspectual monograph.

Key words: contemporary Polish poetry; Jerzy Ficowski; Jewish mysticism; Kabbalah; Hasidism;

 

 


Słowa kluczowe


polska poezja współczesna; Jerzy Ficowski; mistycyzm żydowski; kabała; chasydyzm;

Bibliografia


Benjamin W., Konstelacje. Wybór tekstów, przeł. A. Lipszyc i A. Wołkowicz, Kraków 2012.

Bloom M., Żydowski mistycyzm a magia, przeł. P. Śpiewak, Kraków 2011.

Budurowycz B., Galicja w twórczości Brunona Schulza, [w:] Bruno Schulz. In Memoriam 1892–1942, red. M. Kitowska-Łysiak, Lublin 1994.

Elior R., Mistyczne źródła chasydyzmu, przeł. M. Tomal, Kraków 2009.

Harrison T., Arka, [w:] tegoż, Sztuka i zagłada, przeł. B. Zadura, Legnica 1999.

Kandziora J., Narracja historyczna Jerzego Ficowskiego o Zagładzie, „Teksty Drugie” 2009, nr 4.

Kandziora J., Nie poddać poezji (Jerzego Ficowskiego wiersze o stanie wojennym), [w:] Wcielenia Jerzego Ficowskiego według recenzji, szkiców i rozmów z lat 1956–2007, opr. P. Sommer, Sejny 2010.

Kania I., Kabała, czyli ku resakralizacji sakralnego, [w:] tegoż, Opowieści Zoharu. O kabale i Zoharze, Kraków 2012.

Lipszyc A., Sprawiedliwość na końcu języka. Czytanie Waltera Benjamina, Kraków 2012.

Łukasiewicz J., Oko poematu, Wrocław 1991.

Ouaknin M.–A., Tajemnice kabały, przeł. K. Pruska i K. Pruski, Warszawa 2006.

Panas W., Bruno kabalista. O kosmogonii kabalistycznej Brunona Schulza, [w:] Proza polska XX wieku, red. M. Bartnicka, Białystok 1994.

Panas W., Księga Blasku: traktat o kabale w prozie Brunona Schulza, Lublin 1997.

Panas W., Oko Cadyka, Lublin 2004.

Panas W., Topika judajska w literaturze polskiej XX wieku, [w:] tegoż, Pismo i rana: szkice o problematyce żydowskiej w literaturze polskiej, Lublin 1996.

Quinzio S., Hebrajskie korzenie nowożytności, przeł. M. Bielawski, Kraków 2005.

Rodzynki z migdałami. Antologia poezji ludowej Żydów polskich w przekładach Jerzego Ficowskiego, Wrocław 1988.

Scholem G., Kabała i jej symbolika, przeł. R. Wojnakowski, Kraków 1996.

Scholem G., Mistycyzm żydowski i jego główne kierunki, przeł. I. Kania, Warszawa 2007.

Scholem G., O mistycznej postaci bóstwa, przeł. A.K. Haas, Warszawa 2010.

Scholem G., Skarga i tren, przeł. A. Lipszyc, „Literatura na Świecie” 2011, nr 5–6.

Scholem G., Żydzi i Niemcy, przeł. A. Lipszyc i M. Zawanowska, Sejny 2006.

Sommer P., Przewroty słów, zawroty czasu (Notatki o poezji Jerzego Ficowskiego), [w:] J. Ficowski, Gorączka rzeczy, Warszawa 2002.

Tacik P., Wolność świateł. Edmond Jabés i żydowska filozofia nowoczesności, Kraków–Budapeszt 2015.

Witte B., Żydowska tradycja i literacka nowoczesność: Heine, Buber, Kafka, Benjamin, przeł. R. Kubicki i A. Malitowska, Warszawa 2012.


Pełny tekst: PDF

Artykuły zawarte w AUPC.SHL są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia Historicolitteraria = ISSN 2300-5831 (print), e-ISSN 2300-5831 (online).