Ornitologia, ornitomancja. Sokołowski i (inne) ptaki Jerzego Ficowskiego

Anita Jarzyna

Abstrakt


Ornithology, ornithomancy. Sokołowski and (other) birds of Jerzy Ficowski

The starting point for my article was Jerzy Ficowski’s poem Do autora “Ptaków ziem polskich”. The poem, found in the poet’s penultimate volume – Zawczas z poniewczasem (2004) is commemorating Jan Sokołowski (1899–1982). He was a prominent ornithologist, one of the contemporary forerunners of the field, a pioneer of bird protection in Poland, and, above all, a visionary who in his work exhibited an innovatively personal approach to animals. The language he used was commonly regarded as anthropomorphic, since he attributed animals with emotions. In the article, I deal with poetic traces of both deliberate and accidental relations between Ficowski’s work and the ornithological work of Sokołowki. At the same time I attempt at a reconstruction of the advice that the author of Pantarei gained from the so to speak indirect consultations with the scholar. This allowed him to set the birds free in terms of cultural code of symbolic meaning. By referring to fairly numerous poems of Ficowski in which animals are present as main characters I prove that in both his and Sokołowski’s representation they are in fact quite similar. This, naturally, is done in different registers, however they both paid special attention to both ornithological faithfulness and what is beyond the reach of science, i.e. attempting to reflect the inner life of birds.

Key words: animal studies; ornithology; Polish poetry;


Słowa kluczowe


animal studies; ornitologia; poezja polska;

Bibliografia


Baron M., Grzebanie grzebania. Archeolog i grabarz w twórczości Jerzego Ficowskiego, Katowice 2014.

Bereszyński A., Wrońska M., Jan Bogumił Sokołowski – życie i dzieła, Poznań 2012.

Czesak A., Co i gdzie jeszcze powiedziały gwarą ptaki, w zbiorze: Rozmaitości językowe: ofiarowane prof. dr. hab. Januszowi Strutyńskiemu z okazji jego jubileuszu, pod red. M. Skarżyńskiego i M. Szpiczakowskiej, Kraków 2002.

Czwordon P., Empatia i obserwacja. O poezji Jerzego Ficowskiego, Poznań 2010.

Łubieński S., Dwanaście srok za ogon, Wołowiec 2016.

Miłobędzka K., Irokezi, [w:] Zbierane 1960–2005, Wrocław 2006.

Morawiec A., Na brzegu świata, „Nowe Książki” 2004, nr 12.

Nawarecki A., Zoofilologia pod auspicjami augurów, [w zbiorze:] Zwierzęta i ich ludzie. Zmierzch antropocentrycznego paradygmatu?, pod red. A. Barcz i D. Łagodzkiej, Warszawa 2015.

Pszczołowska L., Jak się przekłada onomatopeje?, „Teksty” 1975, nr 6.

Sokołowski J., Ptaki ziem polskich, t. 1–2, Warszawa 1972.

Sokołowski J., Tajemnice ptaków, Warszawa 1986.

Strutyński J., Sposoby naśladowania głosów ptaków w języku polskim, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Językoznawcze” 1965, z. 15.

Wcielenia Jerzego Ficowskiego według recenzji, szkiców i rozmów z lat 1956–2007, oprac. P. Sommer, Sejny 2010.


Pełny tekst: PDF

Artykuły zawarte w AUPC.SHL są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia Historicolitteraria = ISSN 2300-5831 (print), e-ISSN 2300-5831 (online).